Pan Jowialski (Aleksander Fredro) - AKT CZWARTY strona nr 2

poprzednia strona

żeni? - Bodaj to być poetą! Kocha się, żeni, obejmuje rządy domu, ma dzieci, zaprasza przyjaciół - wszystko jednym tchem.

LUDMIR
Jak tylko nie ma światła i cieniu, kresek tu i owdzie, to wszystko szaleństwo - prawda?

WIKTOR
Być może - i nigdy więcej, jak w tej chwili, nie chciałem, aby światło padało na ciebie, w cieniu został Janusz z macochą, a po wszystkich stosunkowych przyzwoitościach towarzystwa kreski tu i owdzie pociągnięte były.

LUDMIR
Chciałbyś szczerze, aby mi się udało?

WIKTOR
Dlaczegóżbym miał nie chcieć?

LUDMIR
Poczciwy Wiktorze! Moje dzieła podadzą cię nieśmiertelności.

WIKTOR
Jeżeli tylko ręce dość długie mieć będą.

LUDMIR
Nie ma jak z malarzami mieć do czynienia; to są rodzeni bracia poetów. - Wiktorku! wyrysujesz mi portret Heleny?

WIKTOR
Wiesz, że portretów nie umiem robić, chyba w karykaturze.

LUDMIR
Co za myśl!

WIKTOR
Mogę ją umieścić w alegorycznym obrazie, wystawiającym na przykład - przyjęcie ciebie na członka familiji Jowialskich. W środku Jowialski uwieńczony unosić się będzie na lekkiej chmurze; z jednej strony przy nim JENIJUSZ, młodzieniec ze skrzydłami, płomieniem na głowie, u nóg księgi i orzeł. Z drugiej strony HILARITAS jedną ręką potrząsa róg obfitości, drugą ciągnie za sobą, z pomocą ślepego HYMENA, starą Jowialską. Dwoje dzieci uzupełni środek: jedno z nich trzymać będzie różdżkę palmową, po którą ty, klęcząc, w kaftanie tureckim, w udzwonkowanej czapce, pokornie sięgasz. Na przedzie obrazu Helena w postaci IMAINACYJI: oczy w niebo zwrócone, ręce w krzyż złożone, włosy w nieładzie na barki spuszczone, korona na głowie z małych figurek, wychodzących z jej mózgu, złożona. Którym figurkom, notabene, będzie można dać twoję twarz, jeżeli zechcesz. - U nóg Heleny MELANCHOLIJA - siedzi zamyślona nad trupią czaszką, wróbel na głowie. - W głębi Janusz jako ZAWIŚĆ, w sukni nasadzonej oczami i uszami, w ręku pęk cierni, na ramieniu kogut zdjęty złością. - Przy Januszu Szambelanowa z przepiórką, Szambelan z księżycem w ręku - pierwsza ZŁOŚLIWOŚCI, drugi GŁUPSTWA oznaka.

LUDMIR
A w kącie SZYDERSTWO rysuje... Ale ty, co tak biegły jesteś w alegorycznych obrazach, nie wiem, czy wiesz, jak SZYDERSTWO wystawiono? -

WIKTOR
Wiem, wiem.

LUDMIR
Jako osła z wyszczerzonymi zębami, jeśli się nie mylę.

WIKTOR
Podobno, że tak.
Śmieją się obadwa.

LUDMIR
Jowialscy nadchodzą; cofniej się wgłąbsz, popraw niektóre rysy!
Wiktor prędko zbiera rysunki, cofa się wgłąbsz sceny, przypatruje się i klęczący przy krześle rysuje, potem siada.

SCENA DRUGA
Pan Jowialski, Pani Jowialska, Ludmir, Wiktor.

P. JOWIALSKI
Szukam cię, mój panie, jak swój swego. - Musisz mi przecie przeczytać co z dzieł swoich. Ja się znam trochę.

LUDMIR
Przeczytać nie mogę, bo nic nie mam tu ze sobą. Ale pierwsze dzieło, które wydam i które już jest bliskie końca, przypiszę waćpanu dobrodziejowi.

P. JOWIALSKI
Mnie?

LUDMIR
Jeżeli waćpan dobrodziej raczysz pozwolić, aby imię jego zaszczyciło pracę moję.

P. JOWIALSKI
Mnie? mnie? chcesz całe dzieło przypisać?

LUDMIR
Jeżeli pozwolisz.

P. JOWIALSKI
Jeżeli pozwolę?... O, człowieku, człowieku! czymże zasłużyłem na taki honor! Ale prawda, nie zasłużony, ale szczęśliwy bierze. - I wydrukujesz to dzieło?

LUDMIR
To się rozumie.

P. JOWIALSKI
ściskając go
Żądaj ode mnie, czego chcesz! Słyszysz, pani Jowialska - będę wydrukowany!

P. JOWIALSKA
zdejmując okulary
Wydrukowany? proszę!

LUDMIR
Żądać tylko będę, abyś pozwolił spisać wszystkie przysłowia i wierszyki, których tyle umiesz i tak ładnie deklamujesz.

P. JOWIALSKI
Bierz pióro, pisz. Powiem ci zaraz jednę bajkę.

LUDMIR
Bardzo proszę.

P. JOWIALSKI
Dwie...

LUDMIR
Co za szczęście!

P. JOWIALSKI
Trzy...

LUDMIR
Zginę z radości.

P. JO

następna strona