Pan Wołodyjowski (Henryk Sienkiewicz) - Rozdział XLVIII strona nr 3

poprzednia strona

gach kąsa.


- Nowowiejski! - rzekł mały rycerz - kiedy chcesz ruszyć?


- Dziś na noc.


- Dam ci stu ludzi dragonów. Sam tu z drugim stem prócz piechoty ostanę. Chodź na majdan!


      I wyszli, żeby wydać rozkazy.


      Przy progu czekał wyprostowany jak struna Zydor Luśnia. Już wieść o ekspedycji rozeszła się po majdanie, więc wachmistrz w swoim i swojej kompanii imieniu zaczął prosić małego pułkownika, by mu z Nowowiejskim iść pozwolił:


- Także to? chcesz ode mnie odejść? - pytał zdziwiony Wołodyjowski.


- Panie komendancie, my temu takiemu synowi ślubowali. A może przyjdzie na nasze ręce!


- Prawda jest! Mówił mi o tym pan Zagłoba - odrzekł mały rycerz.


      Luśnia zwrócił się do Nowowiejskiego:


- Panie komendancie!


- Czego chcesz?


- Jeśli my jego dostaniem, żeby ja go mógł opatrzyć...


      I taka sroga, zwierzęca zawziętość odmalowała się w twarzy Mazura, że Nowowiejski skłonił się zaraz Wołodyjowskiemu i rzekł prosząc:


- Wasza miłość, pozwól mi tego człeka!


      Wołodyjowski nie myślał się sprzeciwiać i tego samego wieczora pod noc sto koni z Nowowiejskim na czele ruszyło w drogę. Szli znanym szlakiem na Mohilów, Jampol. W Jampolu zetknęli się z dawną raszkowską załogą, z której dwustu ludzi na mocy rozkazania hetmańskiego połączyło się z Nowowiejskim, reszta zaś pod wodzą pana Białogłowskiego miała iść do Mohilowa, w którym stał pan Bogusz. Nowowiejski zaś pociągnął w dół, aż do Raszkowa. Okolice Raszkowa były już zupełną pustynią; samo miasteczko zmieniło się w kupę popiołów, które wiatry zdołały już rozwiać na cztery strony świata, nieliczni zaś mieszkańcy pouciekali przed spodziewaną burzą. Był to już bowiem początek maja i orda dobrudzka mogła każdej chwili ukazać się w tych stronach, więc niebezpiecznie było w nich dosiadywać. W rzeczywistości ordy stały jeszcze wraz z Turkami na kuczunkauryjskim błoniu, ale nie wiedziano o tym w raszkowskich odojach, więc każdy z dawnych mieszkańców Raszkowa, ocalałych po ostatniej rzezi, unosił wcześnie głowę, dokąd mu się widziało. Luśnia przez drogę układał sobie sposoby i fortele, jakich, wedle jego zdania, powinien się był chwycić pan Nowowiejski, jeśli chciał szczęśliwie i skutecznie nieprzyjaciela podchodzić. Myślami tymi dzielił się łaskawie z szeregowcami.


- Wy końskie łby - mówił im - wy się na tym nie znacie, ale ja stary, ja się znam. Pójdziem do Raszkowa, tam zataimy się w odojach i będziemy czekać. Przyjdzie orda do brodu, to naprzód przeprawią się małe zagony, jako to u nich zwyczaj, że czambuł stoi i czeka, aż mu owi dadzą znać, czy przezpiecznie. Dopieroż my chyłkiem ruszymy za nimi i pognamy przed sobą aż hen, chociażby do Kamieńca.


- A tak i tamtego psubrata możem nie dostać! - zauważył jeden z szeregowych.


- Stul gębę! - odparł Luśnia. - Któż pójdzie przodem, jeśli nie Lipki?


      Jakoż przewidywania wachmistrza zdawały się sprawdzać. Nowowiejski dotarłszy do Raszkowa dał wypoczynek żołnierzom. Byli już wszyscy pewni, że następnie pójdą ku pieczarom, których pełno było w całej okolicy, i tam zatają się aż do przybycia pierwszych nieprzyjacielskich zagonów. Lecz drugiego dnia postoju komendant podniósł chorągiew na nogi i powiódł ją za Raszków.


      "Aż do Jahorlika pójdziemy czy co?" - mówił sobie wachmistrz. Tymczasem zaraz za Raszkowem zbliżyli się tuż do rzeki, a w kilka pacierzy później stanęli nad tak zwanym "krwawym brodem". Wówczas Nowowiejski nie rzekłszy ni słowa wparł konia w wodę i jął się przeprawiać na drugą stronę.


      Żołnierze poczęli spoglądać na siebie ze zdumieniem.


- Jakże to? Do Turczech idziem? - pytał jeden drugiego.


      Ale nie byli to "mościpanowie" z pospolitego ruszenia, gotowi do narad i protestów, jeno żołnierze prost

następna strona