Ogniem i mieczem (Henryk Sienkiewicz) - Tom Drugi Rozdział XXX strona nr 2

poprzednia strona

że ich Tatarzy ogarnęli... Siła my biedy razem przeszli... jeno mi ksiądz mówić zakazał... Ej, mój jegomość, myślałem, że już ich nigdy nie zobaczę, bo nas orda tak przycisnęła, że rady nijakiej nie było.


- Toś ty był z panem Wołodyjowskim i panem Zagłobą? Nic mi o tym nie wspominali.


- Bo i oni nie wiedzieli, czym ocalał, czym zginął...


- A gdzie to was orda tak przycisnęła?


- A za Płoskirowem, w drodze do Zbaraża. Bo my, mój jegomość, daleko, aż za Jampol, jeździli... jeno ksiądz Cieciszowski mówić zakazał...


      Nastała chwila ciszy.


- Niechże wam Bóg zapłaci za wasze chęci i trudy - rzekł Skrzetuski - bo już wiem, po coście tam jeździli. Byłem i ja tam przed wami... na próżno...


- Ej, mój jegomość, żeby nie ten ksiądz... Ale to tak powiada: ja muszę z królem jegomością pod Zbaraż jechać, a ty (powiada do mnie) pana pilnuj, jeno mu nie mów nic, bo dusza z niego wyjdzie.


      Skrzetuski tak dalece rozstał się od dawna z wszelką nadzieją, że i te słowa Rzędziana nie wykrzesały w nim najmniejszej jej iskierki... Czas jakiś leżał nieruchomie, a wreszcie począł pytać:


- Skądżeś ty tu się wziął przy księdzu Cieciszowskim i przy wojsku?


- Mnie pani kasztelanowa sandomierska, pani Witowska, wysłała z Zamościa z oznajmieniem do pana kasztelana, że się w Toporowie z nim połączy... Mężna to jest pani, mój jegomość, i chce koniecznie przy wojsku być, byle się z panem kasztelanem nie rozłączać... Więc ja do Toporowa przyjechałem na dzień przed jegomościa. Pani sandomierskiej rychło patrzyć... powinna by już być... ale cóż, kiedy on znowu z królem odjechał!


- Nie rozumiem, jakżeś ty mógł być w Zamościu, kiedyś z panem Wołodyjowskim i panem Zagłobą za Jampol jeździł. Czemuś to do Zbaraża z nimi nie przyjechał?


- Bo widzi jegomość, jak nas orda wsparła, tak już nie było żadnej rady; więc oni się we dwóch całemu czambułowi zastawili, a ja uciekłem i nie oparłem się aż w Zamościu.


- Szczęście, że nie zginęli - rzekł Skrzetuski - ale myślałem, żeś lepszy pachołek. Zali godziło ci się opuszczać ich w takiej opresji?


- Ej, mój jegomość, żeby to my byli sami, we trzech, pewno bym ja ich nie opuścił, bo mi się serce krajało, aleśmy we czworo byli... więc oni rzucili się na ordę, a mnie sami kazali... ratować... Żebym to ja był pewny, że jegomości radość nie zabije... bo to my za Jampolem... znaleźli... ale że ksiądz...


      Skrzetuski począł patrzyć na pachołka i mrugać oczyma jak człowiek, który budzi się ze snu - nagle, rzekłbyś, zerwało się coś w nim, bo pobladł strasznie, siadł na łożu i krzyknął grzmiącym głosem:


- Kto z tobą był?


- Jegomość! hej, jegomość! - wołał pachołek przerażony zmianą, jaka zaszła w twarzy rycerza.


- Kto z tobą był? - krzyczał Skrzetuski i chwyciwszy za ramiona Rzędziana trząść nim począł i sam trząsł się jak w febrze, i gniótł pachołka w żelaznych rękach.


- To już powiem! - wołał Rzędzian - niech ksiądz robi, co chce: panna z nami była, a teraz jest przy pani Witowskiej.


      Skrzetuski zesztywniał, zamknął oczy i głowa jego opadła ciężko na poduszki.


- Rety! - wołał Rzędzian. - Pewno jegomość ostatnią parę puścił! Rety, com ja uczynił!...lepiej mi było milczeć. O dla Boga! jegomość najdroższy, niech no jegomość przemówi... Dla Boga! słusznie ksiądz zakazywał... jegomość! hej, jegomość!...


- Nic to! - ozwał się wreszcie Skrzetuski. - Gdzie ona jest?


- Chwała Bogu, że jegomość odżył... Lepiej już nic nie powiem. Jest z panią kasztelanową sandomierską... rychło ich tu patrzyć... Chwała Bogu!... niech no już jegomość nie umiera... rychło ich tu patrzyć... my do Zamościa uciekli... i tam ksiądz oddał pannę pani Witowskiej... dla przystojności... że to w wojsku swawolnicy bywają... Bohun ją uszanował, ale o przygodę nietrudno... Siła ja miałem kłopotów, tylko żem to żołnierzom

następna strona