Ogniem i mieczem (Henryk Sienkiewicz) - Tom Drugi Rozdział XXVIII strona nr 2

poprzednia strona

ego stania.


- Nie dlatego to oni kopią, żeby koniecznie do szturmu iść, ale muszą mieć otwartą drogą do odwrotu i przy tym pewno będą tamtędy machiny wprowadzać, w których strzelcy siedzą. Patrz no waść, aż łopaty warczą; już na jakie czterdzieści kroków zarównali.


- Teraz widzę, ale okrutny dziś blask.


      Pan Zagłoba nakrył oczy ręką i patrzył. W tej chwili przez rozkopany w wale wycinek rzuciła się rzeka czerni i rozlała w mgnieniu oka po pustej między wałami przestrzeni. Jedni zaczęli zaraz strzelać; inni ryjąc ziemię łopatami, poczęli wznosić nowy nasyp i szańce, które trzecim z kolei pierścieniem miały zamknąć polski obóz.


- Oho! - zawołał Wołodyjowski - nie mówiłem?... już i machiny wtaczają!


- No, to szturm będzie jako żywo. Chodźmy stąd - rzekł Zagłoba.


- Nie, to inne beluardy! - odpowiedział mały rycerz.


      I istotnie machiny, które ukazały się w otworze, inaczej były budowane od zwykłych hulaj-grodów; ściany ich bowiem składały się z zestosowanych skoblami drabin pokrytych odzieżą i skórami, spoza których najcelniejsi strzelcy, siedzący od połowy wysokości machiny aż do jej szczytu, razili nieprzyjaciela.


- Pójdźmy, niech ich tam psy pozagryzają! - powtórzył Zagłoba.


- Czekaj waść - odpowiedział Wołodyjowski.


      I począł liczyć maszyny, w miarę jak coraz nowe ukazywały się w otworze.


- Raz, dwa, trzy... mają ich widać zapas niemały... cztery, pięć, sześć... idą coraz wyższe... siedm, ośm... każdego psa zabiją z tych machin na naszym majdanie, bo tam być muszą strzelcy exquisitissimi- dziewięć, dziesięć - widać każdą jak na dłoni, bo słońce na nie pada - jedenaście...


      Nagle pan Michał urwał rachubę.


- Co to jest? - spytał dziwnym głosem.


- Gdzie?


- Tam, na tej najwyższej... człowiek wisi!


      Zagłoba wytężył wzrok; istotnie na najwyższej machinie słońce oświeciło nagi trup ludzki kołyszący się na powrozie, zgodnie z ruchem beluardy, na kształt olbrzymiego wahadła.


- Prawda - rzekł Zagłoba.


      Wtem Wołodyjowski pobladł jak płótno i krzyknął przeraźliwym głosem:


- Boże wszechmogący!... to Podbipięta!


      Szmer powstał na wałach, jakoby wiatr przeleciał po liściach drzew.


      Zagłoba przechylił głowę, zatknął dłońmi oczy i powtarzał zsiniałymi wargami, jęcząc:


- Jezus Maria! Jezus Maria!...


      Wtem szmer zmienił się w szum zmieszanych słów, a potem w huk jakby wzburzonej fali. Poznało wojsko stojące na wałach, że na tym haniebnym sznurze wisi towarzysz ich niedoli, rycerz bez skazy - poznali wszyscy, że to pan Longinus Podbipięta, i gniew straszny począł podnosić włosy na głowach żołnierzy.


      Zagłoba oderwał wreszcie dłonie od powiek; strach było na niego spojrzeć: na ustach miał pianę, twarz siną, oczy wyszły mu na wierzch.


- Krwi! krwi! - ryknął tek strasznym głosem, że aż dreszcz przeszedł blisko stojących.


      I skoczył w fosę. Za nim rzucił się, kto był żyw na wałach. Żadna siła, nawet rozkazy książęce nie zdołałyby powstrzymać tego wybuchu wściekłości. Z fosy wydobywali się jedni na ramionach drugich, chwytali się rękoma i zębami za brzeg rowu - a kto wyskoczył, biegł na oślep, nie bacząc, czy inni biegną za nim. Beluardy zadymiły jak smolarnie i wstrząsły się od huku wystrzałów, ale nic to nie pomogło. Zagłoba leciał pierwszy, z szablą nad głową, straszny, wściekły, podobny do rozhukanego buhaja. Dopieroż Kozacy skoczyli także z cepami, z kosami na napastników i rzekłbyś: dwie ściany uderzyły o się z łoskotem. Lecz syte brytany nie mogą bronić się długo głodnym i wściekłym wilkom. Wsparci z miejsca, cięci szablami, darci zębami, bici i gnieceni, Kozacy nie wytrzymali furii - i wnet zaczęli się mieszać, a potem pierz

następna strona