Ogniem i mieczem (Henryk Sienkiewicz) - Tom Pierwszy Rozdział XXX strona nr 2

poprzednia strona

anych w podartą i wypłowiałą od deszczów i słońca barwę. Za nimi szedł z pułkiem Osiński, w końcu Korycki. Szmer pochwalny rozległ się między książęcym rycerstwem na widok głębokich szeregów niemieckich. Kolety na nich jednostajne, czerwone, na ramionach połyskujące muszkiety. Szli po trzydziestu w rzędzie, krokiem jednostajnym, jakby szedł jeden człowiek, silnym i grzmiącym. A wszystko chłopy rosłe, pleczyste - żołnierz stary, który w niejednym kraju i niejednym ogniu bywał, po większej części weterani z trzydziestoletniej wojny, sprawni, karni i doświadczeni.


      Gdy nadeszli przed księcia, Osiński krzyknął: - Halt! - i pułkzatrzymałsię jak w ziemię wkopany; oficerowie podnieśli trzciny do góry, a chorąży wzniósł chorągiew i chwiejąc nią, po trzykroć zniżył ją przed księciem.- Vorwärts! - zawołał Osiński. - Vorwärts! - powtórzyli oficerowie i pułk ruszył znów naprzód. Tak samo, a niemal jeszcze sprawniej zaprezentował swoich Korycki, na który widok uradowały się wszystkie serca żołnierskie, a Jeremi, znawca nad znawcami, aż się w boki wsparł z zadowolenia i patrzył, i uśmiechał się, bo właśnie piechoty mu brakło, a pewien był, że lepszej trudno by mu było w całym świecie znaleźć. Czuł się też na siłach wzmożony i spodziewał się wielkich dzieł wojennych dokonać. Towarzystwo zaś rozmawiało o różnych rzeczach wojskowych i rozmaitych żołnierzach, których po świecie widzieć można.


- Dobra jest piechota zaporoska, szczególniej do obrony zza okopu - mówił pan Œleszyński - ale ci jej wytrzymają, bo wyćwiczeńsi.


- Ba! wiele lepsi! - odparł pan Migurski.


- Wszelako to ciężki lud - rzecze pan Wierszułł. - Żeby tak na mnie, podjąłbym się z moimi Tatary we dwa dni tak ich zmorzyć, iż trzeciego już bym ich jako barany mógł wyrzynać.


- Co waść gadasz! Niemcy dobrzy żołnierze.


      A na to ozwał się pan Longinus Podbipięta swoją śpiewną litewską mową:


- Jak to Bóg w miłosierdziu swoim różne nacje różnymi cnotami obdarzył. Jako słyszałem, nie masz w świecie nad naszą jazdę, a znowu ani nasza, ani węgierska piechota porównać się z niemiecką nie może.


- Bo Bóg jest sprawiedliwy - rzecze na to pan Zagłoba. - Waści na przykład dał wielką fortunę, wielki miecz i ciężką rękę, a za to mały dowcip.


- Już się do niego przypił jak końska pijawka - rzekł śmiejąc się pan Skrzetuski.


      A pan Podbipięta oczy zmrużył i rzekł ze zwykłą sobie słodyczą:


- Słuchać hadko! Waści dał język, pono za długi!


- Jeśli utrzymujesz, że źle zrobił dając mi taki, jaki mam, tedy pójdziesz do piekła razem ze swoją czystością, bo woli jego chcesz kontrować.


- Et, kto tam waści przegada! Gadasz i gadasz.


- A wieszże waćpan, czym człowiek różni się od zwierząt?


- A czym?


- Oto rozumem i mową.


- Ot, dałże mu, dał! - rzecze pułkownik Mokrski.


- Jeżeli tedy waćpan nie pojmujesz, dlaczego w Polsce najlepsza jazda, a u Niemców piechota, to ja ci to wytłumaczę.


- No, dlaczego? dlaczego? - spytało kilka głosów.


- Oto, gdy Pan Bóg konia stworzył, przyprowadził go przed ludzi, żeby zaś jego dzieło chwalili. A na brzegu stał Niemiec, jako to się oni wszędy wcisną. Pokazuje tedy Pan Bóg konia i pyta się Niemca : co to jest? A Niemiec na to : Pferd! - Co? - powiada Stwórca - to ty na moje dzieło "pfe" mówisz? A nie będziesz ty za to, plucho, na tym stworzeniu jeździł - a jeśli będziesz, to kiepsko. To rzekłszy, Polakowi konia darował. Oto dlaczego polska jazda najlepsza, a zaś Niemcy, jak poczęli piechotą za Panem Bogiem drałować a przepraszać, tak się na najlepszą piechotę wyrobili.


- Bardzoś to waść misternie wykalkulował - rzekł pan Podbipięta.


      Dalszą rozmowę przerwali nowi goście, nadbiegli z doniesieniem, iż jeszcze jakieś wojsko do obozu się zbliża, które nie może być kozackie, bo nie od Konstantynowa, ale całkiem z innej strony, od rzeki

następna strona