Ogniem i mieczem (Henryk Sienkiewicz) - Tom Pierwszy Rozdział XVIII strona nr 2

poprzednia strona

ż - rzekła kniahini.


- Wy szczerzy ludzie, i ja wam dziękuję. Ale przed wojną chciałbym jeszczeraz z waszych ust usłyszeć, że wy mnie donię dajecie i że słowo wasze zdzierżycie. Słowo szlacheckie nie dym - a wy przecie szlachta, wy kniazie.


      Watażka mówił głosem powolnym i uroczystym, ale w mowie jego drgała zarazem jakby groźba zapowiadająca, że trzeba się zgodzić na wszystko, czego żądał.


      Stara kniahini spojrzała na synów, ci na nią, i przez chwilę trwało milczenie. Nagle raróg siedzący na berle pod ścianą zakwilił, choć do świtu było jeszcze daleko; za nim ozwały się inne; wielki berkut zbudził się, strząsnął skrzydła i krakać począł.


      Łuczywo palące się w grubach przygasło. W izbie zrobiło się ciemnawo i ponuro.


- Mikołaj, popraw ogień - rzekła kniahini.


      Młody kniaź dorzucił łuczywa.


- Cóż? przyrzekacie? - pytał Bohun.


- Musimy Heleny spytać.


- Niech ona mówi za siebie, wy za siebie. Przyrzekacie?


- Przyrzekamy - rzekła kniahini.


- Przyrzekamy - powtórzyli kniaziowie.


      Bohun wstał nagle i zwróciwszy się do Zagłoby, rzekł donośnym głosem:


- Mości Zagłobo! Pokłoń się i ty o dziewkę; może i tobie przyrzekną.


- Co ty, Kozacze, upił się?! - zawołała kniahini.


      Bohun zamiast odpowiedzi wydobył list Skrzetuskiego i zwróciwszy się do Zagłoby, rzekł:


- Czytaj.


      Zagłoba wziął list i począł go czytać wśród głuchego milczenia.


      Gdy skończył, Bohun skrzyżował ręce na piersiach.


- Komu tedy dziewkę dajecie? - spytał.


- Bohun!


      Głos watażki stał się podobny do syku węża.


- Zdrajcy, oczajdusze, psiawiary, judasze!...


- Hej, synkowie, do szabel! - krzyknęła kniahini.


      Kurcewicze skoczyli piorunem ku ścianom i porwali za broń.


- Mości panowie, spokojnie! - zawołał Zagłoba.


      Ale nim domówił, Bohun wyrwał pistolet zza pasa i wystrzelił.


- Jezus! Jezus!... - jęknął kniaź Symeon, postąpił krok naprzód, rękoma jął bić powietrze i upadł ciężko na ziemię.


- Służba, na pomoc! - wołała rozpaczliwie kniahini.


      Ale w tejże chwili na dziedzińcu i od strony sadu huknęły inne wystrzały, drzwi i okna wyleciały z łoskotem i kilkudziesięciu semenów wpadło do sieni.


- Na pohybel! - zabrzmiały dzikie głosy.


      Na majdanie ozwał się dzwon na trwogę. Ptactwo w sieni poczęło wrzeszczeć; hałas, strzelanina i krzyki zastąpiły niedawną ciszę uśpionego dworu. Stara kniahini rzuciła się, wyjąc jak wilczyca, na ciało Symeona drgające w ostatnich konwulsjach, ale wnet dwóch semenów porwało ją za włosy i odciągnęło na stronę, a tymczasem młody Mikołaj, przyparty w kąt sieni, bronił się z wściekłością i lwią odwagą.


- Procz! - krzyknął nagle Bohun na otaczających go Kozaków. - Procz! - powtórzył grzmiącym głosem.


      Kozacy cofnęli się. Sądzili, że watażka chce ocalić życie młodzieńcowi. Ale Bohun z szablą w ręku sam rzucił się na kniazia.


      Rozpoczęła się straszna pojedyncza walka, na którą kniahini, trzymana za włosy przez cztery żelazne dłonie, patrzyła pałającymi oczyma i z otwartymi usty. Młody kniaź zwalił się jak burza na Kozaka, który, cofając się z wolna, wywiódł go na środek sieni. Nagle przysiadł, odbił potężny cios i z obrony rzeszedł do ataku.


      Kozacy zatrzymawszy dech w piersiach pospuszczali szable na dół i stali jak ryci, śledząc oczyma przebieg walki.


      W ciszy słychać było tylko oddech i sapanie walczących, zgrzyt zębów świst lub ostry dźwięk uderzających o siebie mieczów.


      Przez chwilę zdawało się, że watażka uleg

następna strona