Potop (Henryk Sienkiewicz) - Tom Drugi Rozdział XXVIII strona nr 3

poprzednia strona

- skrzyknąć kupę luda na ochotnika między gminem. Sam bym pierwszy poszedł pruskiego piwa popróbować.


- W zimę piwo na nic, chyba grzane - rzekł pan Michał.


- To dajcie wina albo gorzałki lub miodu - odpowiedział Zagłoba.


      Inni również okazali ochotę, więc pan dzierżawca z Wąsoszy zajął się tą sprawą i wkrótce kilka gąsiorków stanęło na stole. Uradowały się na ten widok serca, i rycerze poczęli do siebie przepijać, coraz to na inne intencje wznosząc kielichy.


- Na pohybel pludrakom, aby nam tu bochenków długo już nie łuszczyli!- rzekł pan Zagłoba - niech sobie szyszki w Szwecji żrą!


- Za zdrowie majestatu: króla jegomości i królowej! - wzniósł Skrzetuski.


- I tych, którzy wiernie przy majestacie stali! - dodał Wołodyjowski.


- Zatem nasze zdrowie !


- Zdrowie wuja! - huknął pan Roch.


- Bóg zapłać! W ręce twoje, a wytrząśnij do dna w gębę... Jeszcze się Zagłoba nie ze wszystkim zestarzał! Mości panowie! abyśmy co prędzej tego jaźwca z jamy wykurzyli i pod Częstochowę ruszyć mogli!


- Pod Częstochowę! - krzyknął Roch - Pannie Najświętszej w sukurs!


- Pod Częstochowę! - zawołali wszyscy.


- Skarbów jasnogórskich przed poganami bronić! - dodał Rzędzian.


- Którzy symulują, że w Pana Jezusa wierzą, chcąc bezecność swą pokryć, a w rzeczy, jakem to już powiadał, do miesiąca jako psi wyją i na tym cała ich wiara polega.


- I tacy to ręce na splendory jasnogórskie podnoszą!


- W sednoś waszmość utrafił mówiąc o ich wierze - rzekł Wołodyjowski do Zagłoby - bo ja sam słyszałem, jak do miesiąca wyli. Powiadali później, że to ich luterskie psalmy, ale to pewna, że takie psalmy i psi śpiewają.


- Jakże to? - rzekł pan Roch - samiż między nimi tacy synowie?


- Nie masz innych! - rzekł z głębokim przekonaniem pan Zagłoba.


- I król ich nie lepszy?


- Król ich gorszy od wszystkich. On to tę wojnę podniósł umyślnie, aby mógł prawdziwej wierze do woli po kościołach bluźnić.


      Na to podniósł się pan Roch, mocno już podpiły, i rzekł:


- Jeżeli tak, tedy jako mnie tu, waszmościowie, widzicie, jakem Kowalski! tak w pierwszej bitwie prosto na króla szwedzkiego skoczę! Choćby też stał w największej gęstwie, nic to! Moja śmierć albo jego!... a taki kopią się do niego złożę... Miejcie mnie waćpanowie za kpa, jeśli tego nie uczynię!


      To rzekłszy złożył pięść i chciał w stół grzmotnąć. Byłby przy tym potłukł szklenice, gąsiory i stół rozłupał, lecz pan Zagłoba skwapliwie go za garść uchwycił i w następujące ozwał się słowa:


- Siadaj, Rochu, i daj spokój! Wiedz i o tym, że nie dopiero cię będziemy za kpa mieli, gdy tego nie uczynisz, ale dopiero cię za kpa przestaniemy mieć, jeżeli to uczynisz. Nie rozumiem też, jak się będziesz mógł kopią złożyć do króla szwedzkiego, w husarii nie służąc?


- To się na poczet zdobędę i do kniazia Połubińskiego chorągwi się wpiszę. I ojciec mnie też wspomoże.


- Ojciec Roch?


- A jakże!


- Niechże cię pierwej wspomoże, a teraz szkła nie rozbijaj, bo pierwszy bym ci za to głowę rozbił. O czymżeśmy to mówili, mościwi moi?... Aha! o Częstochowie... Luctus mnie stoczy, jeżeli w porę świętemu miejscu na ratunek nie przyjdziemy... Luctus mnie stoczy, mówię wam! A wszystko przez tego zdrajcę Radziwiłła i przez rację fizykę sapieżyńską.


- Waćpan na wojewodę nic nie mów! Zacny pan! - ozwał się mały rycerz.


- To czemu obydwiema połami Radziwiłła przykrywa, kiedy jednej byłoby dosyć? Blisko dziesięć tysięcy ludzi pod tą tam budą stoi, najgrzeczniejszej jazdy i piechoty. Niedługo w całej okolicy i sadze w kominach wyliżą, bo co było na kominach, to już zjedli.


- Nam w racje starszych nie wchodzić, jeno słuchać!


- Tobie nie wchodzić, panie Michale, ale nie mnie, bo mnie połowa dawnego radziwiłłowskiego wojska regimentarzem wybrała i byłbym już za dzi

następna strona