Pan Tadeusz (Adam Mickiewicz) - Objaśnienia autora strona nr 2

poprzednia strona

czasem bywają obierani przez obywateli, czasem naznaczani od rządu; ci ostatni zowią się koronni. Sędziowie apelacyjni zowią się także asesorami, ale tu nie o nich mowa.

Rejenci aktowi zarządzają kancelarią, dekretowi piszą wyroki, wszyscy zaś mianowani z ręki pisarzów sądowych.



w. 790



Co by rzekł wojewoda Niesiołowski stary



Józef hrabia Niesiołowski, ostatni wojewoda nowogrodzki, był prezesem rządu rewolucyjnego w czasie powstania Jasińskiego.



w. 796



Białopiotrowiczowi samemu odmówił.



Jerzy Białopiotrowicz, ostatni Pisarz W. Ks. Litewskiego, czynnie należał do powstania Litwy pod Jasińskim. Sądził więźniów stanu w Wilnie. Mąż dla cnót i patriotyzmu bardzo szanowany w Litwie.



w. 850:



Woźny pas mu odwiązał, pas słucki, pas lity.



W Słucku sławna była fabryka złotogłowu i pasów litych na całą Polskę ; udoskonalona staraniem Tyzenhauza.



w. 872



Była to trybunalska wokanda...



Wokanda, wąska, podługowata książeczka, na której spisywano nazwiska stron procesujących wedle porządku aktoratów. Każdy adwokat i woźny musiał mieć takową wokandę.



w. 923:



Rzucił w oczy Francuzów sto krwawych sztandarów



Jenerał Kniaziewicz, wysłany przez armię włoską, złożył Dyrektoriatowi zdobyte chorągwie.



w. 924



Jak Jabłonowski zabiegł, aż kędy pieprz rośnie.



Książę Jabłonowski, dowodzący Legią Naddunajską, umarł w Saint Domingo, i cała prawie Legia tam zginęła. W emigracji jest kilku weteranów pozostałych z owej nieszczęsnej wyprawy, między innymi jenerał Małachowski.



II w. 228



I w organ i w rozliczne instrumenty grała.



W dawnych zamkach stawiano na chorach organ.



w. 282



I czarną mu polewkę do stołu podano.



Czarna polewka, podana u stołu paniczowi starającemu się o rękę panny, oznaczała rekuzę.



w. 501



Lub z wicin bierze ziarna w najlepszym gatunku.



Wiciny są to wielkie statki na Niemnie, którymi Litwini prowadzą handel z Prusami, spławiając zboża i biorąc w zamian za nie towary kolonialne.



w. 825



Książę Dominik, kiedym z nim razem polował.



Ks. Dominik Radziwiłł, wielki miłośnik polowania - emigrował do Księstwa Warszawskiego i wystawił własnym kosztem pułk jazdy, którym dowodził. Umarł we Francji. Na nim zgasła linia męska książąt na Ołyce i Nieświeżu, największych panów w Polszcze i zapewne w Europie.



w. 826-7



...z jenerałem Mejenem.



Mejen odznaczył się w wojnie narodowej za Kościuszki. Dotąd pokazują

pod Wilnem okopy Mejenowskie.



III w. 264-5



Panienki za wysmukłym gonią borowikiem,

Którego pieśń nazywa grzybów pułkownikiem.



Znajoma w Litwie pieśń gminna o grzybach wychodzących na wojnę pod wodzą borowika. W tej pieśni opisane są własności grzybów jadalnych.



w. 620:



Nasz malarz Orłowski...



Znany malarz rodzajowy; na kilka lat przed śmiercią malować zaczął peizaże. Umarł niedawno w Petersburgu.



w. 750-1



Dwie pjawki...

Pies zowie się Sprawnikiem, a suka Strapczyną.



Rodzaj psów angielskich, małych i silnych, zwanych pijawkami, służy do łowów na wielkiego zwierza, szczególniej niedźwiedzia.

Sprawnik, czyli kapitan sprawnik, naczelnik policji ziemskiej.- Strapczy, rodzaj prokurora rządowego. Urzędnicy ci, mając często sposobność nadużywania władzy, w wielkim są obrzydzeniu u obywateli.



IV w. 9:



Ukołysany, marzył o wilku żelaznym.



Podług tradycji, wielki książę Gedymin miał sen na górze Ponarskiej o wilku żelaznym i za radą wajdeloty Lizdejki założył miasto Wilno.



w. 20



Ostatni król, co nosił kołpak Witoldowy



Zygmunt August był podniesiony starożytnym obyczajem na stolicę Wielkiego Księstwa Litewskiego, przypasał miecz i koronował się kołpakiem. Lubił bardzo myślistwo.



w. 27



Czy żyje wielki Baublis.

następna strona