Lalka (Bolesław Prus) - Tom Drugi "Kiełkowanie rozmaitych zasiewów i złudzeń" strona nr 2

poprzednia strona

ek. Chłopiec skończył szkoły i chce uczyć się na doktora, a i starość za pasem... Bóg i pan wie, co się człowiek napracuje, nim zbierze taki grosz... Musiałbym się drugi raz urodzić, ażeby znowu go zebrać...


Klejn i Lisiecki, obaj ubrani, czekali na wyrok pryncypała.


- Tak - odezwał się Wokulski - firma nie może tracić. Oberman zapłaci.


- Słucham pana - wyszeptał nieszczęśliwy inkasent.


Panowie Klejn i Lisiecki pożegnali się i wyszli. Za nimi, wzdychając zabierał się i Oberman do opuszczenia sklepu. Lecz gdy zostali tylko we trzech, Wokulski dodał szybko:


- Oberman, zapłacisz, a ja ci zwrócę...


Inkasent rzucił mu się do nóg.


- Za pozwoleniem!... za pozwoleniem - przerwał Wokulski podnosząc go. - Jeżeli słówko powiesz komu o naszym układzie, cofnę prezent, uważasz, Oberman?... Inaczej wszyscy zechcą gubić pieniądze. Idź więc do domu i milcz...


- Rozumiem. Niech Bóg zeszle na pana wszystko najlepsze-odparł inkasent i wyszedł, na próżno starając się ukryć radość.


- Już zesłał najlepsze - rzekł Wokulski myśląc o pannie Izabeli. Rzecki był niekontent.


- Wiesz, mój Stachu - odezwał się, gdy zostali sami - że lepiej zrobisz nie mieszając się do sklepu. Z góry wiedziałem, że całej sumy nie każesz mu zwracać; ja sam nie żądałbym tego., Ale ze sto rubli, tytułem kary, powinien był gałgan zapłacić... Zresztą, pal diabli, można mu było i wszystko darować: ale należało choć z parę tygodni utrzymać w niepewności... Inaczej lepiej od razu zamknąć budę.


Wokulski śmiał się.


- Lękałbym się - odparł - gniewu boskiego, gdybym w takim dniu skrzywdził człowieka.


- W jakim dniu?... - spytał Rzecki, szeroko otwierając oczy.


- Mniejsza o to. Dziś dopiero widzę, że trzeba być litościwym.


- Byłeś nim zawsze i aż zanadto - oburzył się pan Ignacy-i przekonasz się, że dla ciebie ludzie takimi nie będą.


- Już są - rzekł Wokulski i podał mu rękę na pożegnanie.


- Już są?... - powtórzył pan Ignacy przedrzeźniając go. - Już są!... Nie życzę ci, abyś potrzebował kiedy wystawiać na próbę ich współczucia...


- Mam je bez prób. Dobranoc.


- Masz!... masz!:. Zobaczymy, jak ono będzie wyglądało w razie potrzeby. Dobranoc, dobranoc... - mówił stary subiekt,' z hałasem chowając księgi.


Wokulski szedł do swego mieszkania i myślał:


"Trzeba nareszcie złożyć wizytę Krzeszowskiemu... Pójdę jutro...W całym znaczeniu przyzwoity człowiek... przeprosił pannę Izabelę. Jutro podziękuję mu i - niech mnie licho weźmie - jeżeli nie spróbuję dopomóc. Choć z takim próżniakiem i letkiewiczem ciężka sprawa...Ale mniejsza o to, spróbuję... On przeprosił pannę Izabelę, ja wydobędę go z długów." Uczucia spokoju i niezachwianej pewności tak w tej chwili górowały nad wszelkimi innymi w duszy Wokulskiego, że gdy wrócił do domu, zamiast marzyć (co mu się zwykle zdarzało), wziął się do roboty. Wy-dobył gruby kajet, już w większej części zapisany, potem książkę z polsko-angielskimi ćwiczeniami i zaczął pisać zdania wymawiając je półgłosem i usiłując jak najdokładniej naśladować nauczyciela swego, pana Wiliama Colinsa.


W kilkuminutowych zaś przerwach myślał to o jutrzejszej wizycie u barona Krzeszowskiego i o sposobie wydobycia go z długów, to o Obermanie, którego wybawił z nieszczęścia.


"Jeżeli błogosławieństwo ma jaką wartość - mówił do siebie-cały kapitał błogosławieństw Obermana, wraz ze składanym procentem, ceduję jej..."


Potem przyszło mu na myśl, że nie jest to zbyt świetnym prezentem dla panny Izabeli - uszczęśliwić jednego tylko człowieka. Całego świata - nie może; ale warto by z okazji bliższego poznania się z panną Izabelą podźwignąć bodaj kilka osób.


"Drugim będzie Krzeszowski - myślał - ale ratować takich zuchów - żadna zasługa... Aha!..." Uderzył się ręką w czoło i porzuciwszy ćwiczenia angielskie wydobył archiwum swoich korespondencyj prywatnych. Była

następna strona