Chłopi (Władysław Stanisław Reymont) - Lato Rozdział XI strona nr 1

Jagusia zaraz na wstępie pomiarkowała, że na wsi dzieje się cosik ważnego, psy jakoś zajadlej naszczekiwały w obejściach, dzieci kryły się po sadach wyzierając jeno zza drzew i płotów, ludzie już ściągali z pól, chociaż słońce było jeszcze wysoko, gdzieś znów zbierały się rajcujące cicho kobiety, a na wszystkich twarzach widniał srogi niepokój i wszystkie oczy pełne były lęku i oczekiwań.

- Co się to wyrabia? - spytała Balcerkówny, wyglądającej zza węgła.

- Nie wiem, toć pono wojsko idzie od boru.

- Jezus, Maria! wojsko! - nogi się pod nią ugięły ze strachu.

- A Kłębiak co ino mówił, że kozaki ciągną od Woli - dorzuciła lecąca kajś Pryczkówna.

Jagusia przyśpieszyła kroku, w niemałej już trwodze dopadając chałupy, matka siedziała w progu z kądzielą, a przy niej parę rozgadanych kobiet.

- Widziałam jak was, siedzą w ganku, a starsze u proboszcza na pokojach.

- A po wójta posłali Michała organistów.

- Po wójta! Moiściewy, to nie przelewki. Ho, ho, wyjdą z tego historie, wyjdą...

- A może jeno przyjechały ściągać podatki.

- Hale, to by jaże w tyla narodu przyjeżdżały, co? Musi być co drugiego.

- Pewnie, ale nic dobrego z tego nie wyjdzie, obaczycie, spomnicie moje słowa.

- To ja wam rzeknę, po co przyjechały - zaczęła Jagustynka przystępując do nich.

Zbiły się w kupę i kiej gęsi powyciągały szyje nasłuchując z chciwością.

- A to będą was zapisywały do wojska - zaśmiała się skrzekliwie, ale żadna nie zawtórzyła, tylko Dominikowa rzekła z przekąsem:

- Cięgiem się was trzymają psie figle.

- A bo z igły robita widły! Wszystkie dziw zębów nie pogubią ze strachu, a każda by rada jakiej przygodzie. Wielka mi rzecz ziandary.

Płoszkowa wtoczyła swój spaśny kałdun w opłotki i dalejże rozpowiadać, jak to ją zaraz cosik tknęło, kiej dojrzała bryki, jak to...

- Cichojta! Ano Grzela z wójtem lecą na plebanię.

Poniesły oczy na drugą stronę stawu, przeprowadzając idących.

- Cie, to i Grzelę wołają.

Ale nie zgadły, bo Grzela puścił brata naprzód, a sam obejrzał bryki, stojące przed plebanią, wypytał furmanów, przyjrzał się żandarmom siedzącym w ganku i jakoś mocno zaniepokojony poleciał do Mateusza zajętego przy Stachowej chałupie; właśnie był siedział okrakiem na zrębie zacinając łuzy la osadzenia krokwi.

- Nie odjechały jeszcze? - pytał nie przestając rąbać.

- A nie, to jeno bieda, że nie wiada, po co przyjechały.

- I w tym się cosik tai niedobrego! - zająkał stary Bylica.

- A może o zebranie! Naczelnik się wygrażał, a strażniki już się tu i owdzie przewiadywały, kto Lipce buntuje - rzekł Mateusz zesuwając się na ziemię.

- To by rychtyk wypadało, że przyjechały po mnie!- szepnął Grzela rozglądając się niespokojnie, przybladł i ciężko robił piersiami.

- A mnie się widzi, co prędzej by po Rocha! - zauważył Stacho.

- Prawda, przeciek się już o niego przepytywali! Że mi to nawet w myślach nie postało! - odetchnął z ulgą, lecz srodze zatroskany o niego, rzekł smutnie:

- Ani chybi; że jeśli mają kogo wziąć, to tylko Rocha!

- Jakże, możemy go to dać, co? Rodzonego ojca, co? - krzyczał Mateusz.

- Hale, nie sposób się im przeciwić, ani mowy o tym...

- Niechby się kaj schował, trza go przestrzec, juści...jąkał Bylica.

- A może to co drugiego, może to z wójtem sprawa - wtrącił nieśmiało Stacho.

- Na wszelki przypadek lecę go przestrzec! - zawołał Grzela i buchnął we zboża, przebierając się ogrodami do Borynów.

Antek siedział w ganku nakuwając sierpy na kowadełku i porwał się strwożony, dowiedziawszy się, o co idzie.

- Właśnie, co jeno przyszli. Rochu, a chodźcie no do nas! - krzyknął.

- Co się stało? - pytał stary wyściubiając głowę przez okno, ale nim mu rzekli, przyleciał srodze zaziajany Michał organistów.

- Wiecie, a to do was, Antoni, walą żandarmy! Już są nad stawem...

- To po mnie!

następna strona